Maruf

Nişandan dönüldüğünde verilen hediyeler iade edilmeli midir?

Nişandan dönüldüğünde verilen hediyeler iade edilmeli midir?

Soru: Hocam, iki yıl önce nişanlandığım kızdan ayrıldım. Nişanlıyken ona vermiş olduğum hediyeleri geri isteyebilir miyim? Vermemesi halinde o günahkar olur mu?

Cevap: Nişan, bir evlilik vaadi sayıldığından taraflar birbirlerine ısınamaz, bazı konularda anlaşamaz ve yuvayı kurup devam ettireceklerine kanaatleri olmazsa nişandan vazgeçebilirler. Nikâh olmadığı için herhangi şer’î hüküm söz konusu olmaz. Yaşanan çok sayıda olumsuz durumdan dolayı, nişanlıların dini nikah yapmamalarını tavsiye ediyoruz. Onların İslam’ın öngördüğü sınırlar içinde yüz yüze veya telefonda-internette görüşmelerinde, alış-verişe çıkmalarında dinen bir sakınca yoktur. Dinî nikah olsa bile, nişanlıların düğünden önce birbirlerinin cinsel yönünden istifade etmeleri, kesinlikle dinen doğru değildir.

Verilen hediyelerin ve takıların iadesine gelince; Hanefi Mezhebi’ne göre:

Nişan hediyeleri hibe sayılır. Bundan dolayı, şayet verilen hediyeler zayi olmuş veya tüketilmiş, kullanılmışsa karşı taraftan ödenmesi istenmez. Mesela, takılar kaybolmuş, kumaşlar elbise yapılmışsa bunlar ödetilmez. Ancak verilen hediyeler duruyorsa onları geri ister ve alır.

Şâfiî ve Hanbeli mezhebine göre, erkek verdiği hediyeleri, ister dursun, isterse zayi olsun geri alamaz.

Malikilerin bu husustaki görüşü ise her iki tarafın mağdur olmaması bakımından daha isabetli görünmektedir. Mâlikî âlimleri meseleye tarafların nişandan dönmeleri açısından bakmışlardır. Şöyle ki:

Nişandan erkek dönmüşse verdiği hediyelerin hiçbirini alamaz; ancak kız tarafı dönerse erkek hediyelerini geri alabilir.
 Nişanın sona ermesini kız tarafı istemişse, hediyeler kaybolmuş veya kullanılmış olsa bile tamamını tazmin etmesi yani parasal değerini ödemesi gerekir. Hak ve adalet bunu gerektirmektedir. Günümüz şartlarında hakkaniyete daha uygun ve mağduriyeti engellemeye daha münasip olduğu için bu fetvaya göre amel edilmelidir.

(Yazının hazırlanmasında Vehbe Zuhayli, İslâm Fıkhı Ansiklopedisi, 9: 26 ve Ö. Nasuhi Bilmen, Hukuk-u İslâmiye ve Istılâhât-ı Fıkhiyye Kamusu,2: 13’den istifade edilmiştir.) BURSA 22.04.2014

Bu Paylaşımı Beğen
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 1 YORUM
  1. METİNYAZAN dedi ki:

    ÖNEMLİ DURUM

BİR YORUM YAZ

Bir Cevap Yazın